«روشنگری، در مقام پیشروی تفکر در عام‌ترین مفهوم آن، همواره کوشیده‌است تا آدمیان را از قید و بند ترس رها و حاکمیت و سروری آنان را برقرار سازد. با این حال کره‌ی خاک که اکنون به تمامی روشن گشته‌است، از درخشش ظفرمند فاجعه تابنا‌ک است.» – دیالکتیک روشنگری

تئودور آدورنو در تمام آثاری که پس از جنگ جهانی دوم نوشته است، به شکلی به واکاوی علت بروز فاجعه‌ی هولناک هولوکاست در دل جامعه‌ی متمدن اروپایی پرداخته و نشان داده است این فاجعه بخش جدایی‌ناپذیر فرایند روشنگری است و امکان بروز دوباره‌ی توحشی اینچنین نه تنها با پایان جنگ منتفی نگشته‌است، بلکه در جای جای جهان وجود دارد.

نظریه‌ی انتقادی از این منظر نظریه‌ای مبتنی بر بازاندیشی نقادانه‌ی در بنیادهای خرد است که تاریخ بشر را رقم زده‌است و به موازات آن تاریخ طبیعی را نیز تحت الشعاع قرار داده‌است، خردی که ستونهایش بر زمین سرکوب و تسلط طبیعت و انسان به یکسان استوار است. در این میان هستی‌ رنجدیده که زیر یوغ این سرکوبی ویران شده است و با ویرانیش تناقضات جهان روشن‌شده را برملا می‌کند، در حکم راهنمایی برای فراتر رفتن از وضعیت موجود است.

این ویدئو گلچین کوتاهی است از مستند «آنکه فکر می‌کند خشمگین نیست» که در آن به معرفی بسیار مختصر تئودور و. آدورنو می‌پردازد.